Zatrucia pestycydami

Corocznie 3 grudnia odznacza się Międzynarodowy dzień walki z pestycydami – właśnie w tym dniu w 1984 roku na fabryce pestycydów e w Bhoale (Indie) stała się katastrofa wskutek której zginęło prawie blisko 2000 osób.

W tym dniu ekolodzy całego świata organizowują akcje i protesty, przypominając o gromadzeniu w środowisku znacznej ilości szkodliwych substancji chemicznych, w szczególności pestycydów, które akumulują się w środowisku naturalnym i gromadzą się w organizmach ludzi oraz zwierząt, powodując ciężkie skutki.

Według danych SOOZ, corocznie w świecie rejestruje się do 25 mln. otruć pestycydami, uwarunkowanych licznymi naruszeniqami przepisów wymaganych do pracy z nimi, nienależnym, transportem oraz przechowywaniem.

Wypadki otrucia pestycydami przytacza akademik AN UkrainyTrachtenberg I.M. w swojej monografii «Książka o truciznach i zatruciach» (2000).

W miejscowości Ust-Kinelskij koło Samary (Rosja) na składzie Akademii Rolniczej przechowywały się beczki z pestycydami. Przy remoncie pomieszczenia do najbliższego jaru było wyrzucono 6,8 ton pestycydów. 10 osób zatruło się i było zanieczyszczono 200 m2 ziemi.

W sowchozie «Chromcowo» rejon Biłojarsk obwodu Swierdłowskiego (Rosja) przy plewieniu marchwi zatruła się ekipa uczniów. Z 26 poszkodowanych 7 trafiło do szpitalu.

W Peru w miejscowości Andean (departament Kusko) było odnotowano masowe zatrucie pestycydami dzieci. Ostra intoksykacja była skutkiem zażywania przez uczniów na śniadanie mleka z proszku, zanieczyszczonego pestycydem o wysokiej toksyczności, jaki był przeznaczony dla obróbki ziarna.
Za 20-30 min. po tym, jak dzieci wypiły mleko, u nich zaczęły się skurcze. Wskutek ciężkiego otrucia zginęło 28 dzieci, jeszcze 23 znalazły się w szpitalu.

Nie zważając na stosunkowo lokalne stosowanie pestycydów, niektóre z nich rozpowszechniły się po całej planecie. Więc, w Antarktydzie za dziesiątki tysięcy kilometrów od stref stosowania pestycydów, lodowcowy pancerz nagromadził więcej niż 2000 ton DDT, który był zabroniony dla stosowania ponad 20 lat temu. W organizmie ryb i pingwinów, które żyją w pobliżu tego materyka, i teraz znajduje się ten pestycyd.

W Ukrainie do dzisiaj nie istnieje należnej ewidencji faktów zatrucia pestycydami. Większość zatruć lekkiego stopnia zostają nie zarejestrowanymi, a poszkodowani ograniczają się samopomocą albo zwracają się do punktu udzialającego pomoc medyczną. W istniejących oficjalnych statystycznych formach wszystkie otrucia w tym pestycydami, znajdują się w rubryce «inne choroby». Oprócz tego, w związku ze zmianą form własności, założeniem niedużych prywatnych fermerskich gospodarstw i użyciem pracy sezonowych robotników, właściciele nie są zainteresowani ujawnieniem faktu zatrucia. Na badania do kliniki Instytutu onkohigieny i toksykologii (m. Kijów) są skierowani tylko oficjalnie pracujący pracownicy, którzy otrzymali grupowe otrucia. Analiza otruć pestycydami w Ukrainie za okres ostatnich 15 lat świadczy, że odbyło się 13 grupowych otruć, w których poszkodowani byli ponad 400 pracowników.

Pod terminem «pestycydy» teraz są połączone blisko 1000 chemicznych związków, na podstawie których światowy przemysł produkuje więcej niż 80 tys. produktów. Ogólna produkcja pestycydów w świecie według różnych źródeł sięga od 2 do 5 mln. ton. Średnio na jeden hektar w skali światowej wnosi się 0,3 kg pestycydów, a w krajach j EuropyZachodnie – więcej niż 3 kg.

Produkcja krajowych pestycydów stale rośnie i teraz sięga blisko 2 tys.ton na rok. Średnia wartość pestycydów wynosi $10-12/l. Jeśli przyjąć pod uwagę, że w Ukrainie są uprawiane 32 mln. hektarów gruntów o przeznaczeniu rolniczym, to koszty APK Ukrainy na środki ochrony roślin składają jak minimum $ 320 mln.

Asortyment pestycydów, które zastosowują się w Ukrainie, w ciągu ostatnich 5 lat istotnie zmienił się. Na zamianę chliropochodnym i fosforopochodnym związkom przyszły pestycydy nowego pokolenia z grupy karbomidów sulfonilu, triazoli i peretroidów.