Ustawodawstwo w dziedzinie pestycydów: etap finałowy

Parlament Europejski 08-01-2009

Nowe ustawodawstwo UE odnośnie pestycydów, być może, wkrótce zajmie swoje miejsce. W przyszłym tygodniu w Strasbourgu członkowie parlamentu będą głosowali w sprawie dwóch sprawozdań, które nadadzą końcowej formy ustawodawstwu, jak to było uzgodniono e z Radą w grudniu. W tym ustawodawstwie będzie zwiększona ilość pestycydowych produktów, które dostępne w krajach członkowskich, jednocześnie we właściwy sposób będzie zakazywało się użycie pewnych niebezpiecznych chemicznych substancji w tych produktach. Również będą zaprowadzone przedsięwzięcia dla zabezpieczenia bezpiecznego zastosowania pestycydów w życiu codziennym.

Pestycydy mają trójfazowy cykl istnienia: pojawienie się na rynku nowych pestycydowych produktów, codzienne stosowanie pestycydów i koniec istnienia, czyli faza "odpadów". Ustawodawstwo, podane do Parlamentu na zatwierdzenie w następnym tygodniu w dwóch sprawozdaniach, dotyczy tylko pierwszych dwóch faz, a odnośnie do odpadów działają inne ustawy UE.

Dwa prawodawcze dokumenty przyciągnęły znaczną uwagę środków masowego przekazu, częściowo dzięki różnym opiniom różnych aktorów (producentów pestycydów, fermerów, pracowników służby ochrony zdrowia, ekologów), częściowo przez nieporozumienie stosownie o możliwego wpływu ustawodawstwa.

Wczesne uchwalenie, ale rygorystyczne standardy dla nowych pestycydów

Pierwsze sprawozdanie o dostawie na rynek nowych środków ochrony roślin zawiera normę, która jest przeglądem dyrektywy UE z roku 1991. Procedury zatwierdzenia nowych pestycydów będą dokładnie zbadane w celu polepszenia ochrony środowiska naturalnego i zdrowia, co będzie sprzyjać wzmacnianiu konkurencji wśród producentów. Bardzo niebezpieczne pestycydy będą usunięte z produkcji na okres dziesięciu lat, chociaż niektóre ulgi będą pozwolone. Hiltrud Breyer (Greens/EFA, DE), jako członek parlamentu, odpowiada za to sprawozdanie.

Substancje są uchwalane na poziomie UE, a produkty – na poziomie krajowym.

Zgodnie z nowymi normami na poziomie UE będzie sporządzono listę dozwolonych aktywnych substancji (podstawowych składników pestycydów), i w tym główną rolę będzie odgrywał Europejski organ do spraw bezpieczeństwa artykułów spożywczych. Na podstawie tej listy nowe produkty dla ochrony roślin (czyli pestycydy) będą potem licencjonowane na poziomie krajowym.

Trzy strefy UE

Faktycznie, kraje członkowskie będą licencjonować pestycydy na poziomie krajowym albo drogą wzajemnych uzgodnień. UE będzie rozdzielona na trzy strefy (północ, centrum i południe), gdzie będzie działała główna reguła o obowiązkowym wzajemnym uznaniu w każdej strefie, czyli idea polega na tym, że rolnicze, roślinny-ochronne i ekologiczne warunki są współmierne w granicach każdej strefy. To musi ułatwić drogę dla producentów, którzy chcą szybko wprowadzić na rynek nowe produkty i zwiększyć ilość produktów, dostępnych w krajach członkowskich.

Jednak, wskutek presji z boku członków parlamentu poszczególne kraje będą miały całkowitą swobodę co do przyjęcia dodatkowych warunków czy ograniczeń w zakresie stosowania nowych pestycydów, zatwierdzonych dla ich strefy. Oni nawet mogą zrezygnować z zatwierdzenia pestycydowych produktów, jeśli one wywoływać szczególne ekologiczne czy rolnicze okoliczności.

Zastosowanie pestycydów w lasach, parkach i prywatnych gospodarswach: codzienna praktyka

Druga faza cyklu istnienia, stosowania pestycydów w życiu codziennym (na przykład, w gospodarstwach rolnych i leśnych oraz w parkach), jeszcze nie objęta ustawodawstwem UE. Żeby wypełnić tę lukę, była wysunięta dyrektywa dotycząca stałego stosowania pestycydów w celu zmniejszenia wpływu zastosowywanych pestycydów i wsparcia niechemicznych alternatyw pestycydów. Sprawozdanie Europejskiego parlamentu w ramach tego ustawodawstwa przygotowała Christa Klass (EPP-ED, DE).

Główną cechą ą tej dyrektywy jest Zintegrowana kontrola nad szkodnikami: wsparcie niechemicznych metod kontroli nad szkodnikami, takim jak zmiana upraw, które przy możliwości mogą wykorzystywać się jako alternatywa dla pestycydów.

Oprócz tego, kraje członkowskie muszą przyjąć Narodowe plany działania dla zmniejszenia “ryzyka i wpływów” stosowania pestycydów na zdrowie człowieka i środowiskonaturalne, włączając rozkłady i plany zmniejszenia użycia. Członkowie parlamentu zrezygnowali ze swojego wymagania konkretnego planu zmniejszenia na 50 % dla chemicznych substancji, które wywołują szczególny niepokój, żeby zapewnić osiągnięcie porozumienia z Radą.

Opryskiwanie roślin z powietrza będzie w ogóle zabronione, chociaż z wyjątkiem tych wypadków, kiedy władza może dawać pozwolenia. Opryskiwanie będzie zabroniono w miejscowościach, blisko położonych do zamieszkałych terytoriów.

Deputowani parlamentu muszą zastosować miary dla ochrony wodnego środowiska naturalnego i źródeł pitnej wody przed wpływem pestycydów. Do nich będą wchodziły “strefy zderzakowe” wokół zbiorników wodnych, “strefy bezpieczeństwa” dla jakichkolwiek powierzchni i gruntownych wód, które wykorzystują się jak źródła pitnej wody, i ochronne strefy wzdłuż dróg i tor kolejowych.

Parlament i Rada również umówiły się minimalizować albo zabronić stosowanie pestycydów na pewnych terytoriach, które wykorzystują się przez ogół społeczeństwa albo grupy wrażliwe, takiie jak parki, społeczne ogrody, i rekreacyjne placyki, szkolne boiska i place zabaw, jakie znajdują się w bezpośredniej bliskości, albo które znajdują się bezpośrednio blisko do zakładów ochrony zdrowia.

Nowe przepisy są wdrażane również stosownie przygotowania użytkowników i sprzedawców pestycydów, zachowania z pestycydami i ich przechowywania, informowania i objaśniania i kontroli nad techniką dla stosowania pestycydów.

Dyrektywa musi być implementowana przez kraje członkowskie do początku 2001 r.

Kolejne działania

Kompromisowe ustawodawcze teksty muszą być zaakceptowane przez absolutną większością członków parlamentu – czyli 393 głosami za, na plenarnym głosowaowanie w drugim czytaniu zgodnie z procedurą na podstawie wspólnej decyzji. Jeśli one będą zaakceptowane przez Europejski Parlament, to potem ich powinna uchwalić Rada, co jest formalnością, ponieważ one były uzgodnione uczestnikami negocjacji od Rady.